Ѕј—“џ > —јЋџҚ Ѕј—Қј–ћј—џ > ҚҰ∆ј“

 
 
Әк≥мш≥л≥к нормалар туралы түс≥н≥к 09.08.2017

    

     

Әк≥мш≥л≥к-құқық, кез келген құқық саласы си€қты, заңды нормалардың жиынтығынан тұрады. Әк≥мш≥л≥кт≥ң құқықтық нег≥з≥н әк≥мш≥л≥к нормалар құрайды.

Әк≥мш≥л≥к Ч құқықтық нормалар Ц бұл мемлекетт≥к, қоғамдық басқару сферасындағы қатынастарды, сондай-ақ мемлекетт≥к қызметт≥ң басқа сферасында туындайтын басқару сипатындағы қатынастарды (әд≥л соттылықты, прокурорлық қадағалауды) реттейт≥н мемлекетпен белг≥ленген немесе бек≥т≥лген, рұқсат ет≥лген ережелер болып табылады және оларды орындамаған жағдайда мемлекетт≥ң мәжбүрлеу≥ арқылы жүзеге асыралады.

Әк≥мш≥л≥к Ч құқықтық нормалардың нег≥зг≥ м≥ндеттер≥:

1)ћемлекет басқару жүйелер≥н≥ң әртүрл≥ құрамдас бөл≥ктер≥н ретке келт≥ру;

2)Ѕасқарушы мен басқарылатын жүйелерд≥ң арасындағы ти≥мд≥ арақатынасты нығайту;

3)Әртүрл≥ басқару салаларындағы байланыстарды, мемлекет органдардың кәс≥порындармен, мекемелермен, ұйымдармен, азаматтармен арақатынастарын белг≥леу;

Әк≥мш≥л≥к реттеуд≥ң мән≥ Ч басқару қатынастарын ретке келт≥ру, әк≥мш≥л≥к құқықтың көмег≥мен осы қатынастарға қатысушылардың құқықтары мен м≥ндеттер≥н белг≥леу. ќлар басқару қатынастарының субъект≥лер≥н≥ң м≥нез Ч құлықтарын қалай болуы керек екенд≥г≥н анықтайды.

Әк≥мш≥л≥к құқық нормаларының мән-маңызы мыналарға бағытталған:

1) мемлекетт≥к басқару сферасында қалыптасқан қатынастарды ұйымдастыруға, ретке келт≥руге және жет≥лд≥руге;

2) құқықпен реттелген басқару қатынастарын қорғау.

3) б≥зд≥ң қоғамымызды дамытатын объективт≥ заңдардың талаптарына сай жаңа қоғамдық қатынастарды тудыруға және дамытуға;

4)қаз≥рг≥ уақыт талабына сай емес қоғамдық қатынастарды басқару сферасынан шығаруға бағытталған.

Әк≥мш≥л≥к Ч құқықтық нормалар көптеген басқару органдарының құқықтық жағдайы мен құзырлығын анықтайды, олардың қызмет≥н, басқару нысандары мен әд≥стер≥н, басқа субъект≥лер≥мен ара қатынастарының тәрт≥б≥н белг≥лейд≥.

Әк≥мш≥л≥к құқықтың нормалары, сондай-ақ, кәс≥порындардың, мекемелерд≥ң, ұйымдардың мемлекетт≥к және қоғамдық қызметкерлерд≥ң, мемлекетт≥к басқару сферасындағы азаматтардың құқықтық жағдайын анықтайды.

Әк≥мш≥л≥к заңнамада әк≥мш≥л≥к қатынастарды әртүрл≥ бұзушылықтан қорғайтын нормаларда бар.

Құқықтық мәртебе жалпы, арнайы және жеке болып бөл≥нед≥. ћемлекет және құқық теори€сында мемлекет пен құқықтың арақатынасы жөн≥ндег≥ сұрақ бойынша ек≥ амал Ц жолды бөл≥п атауға болады. Ѕ≥р≥нш≥с≥ Цмемлекетт≥ң құқықтан басымдылығынан туындайтын этатикалық тәс≥л. ≈к≥нш≥ тәс≥л табиғи Ц құқықтың көзқарастар арнасында нығайтылды және мемлекетпен салыстырғанда құқықтың басымдылығынан туындады.

Әк≥мш≥л≥к нормалардың көпш≥л≥г≥ имперактивт≥ сипатты. ќларды бұзғаны үш≥н заңды жауапкерш≥л≥кке тартылады.

 

Құқықтық Ц ұйымдастыру

жұмыстары бөл≥м≥н≥ң

бас маманы  .–ахимов